Παραδόθηκε ο Πανάγιος Τάφος. Πώς έγινε το σπουδαίο έργο

Υψηλοί προσκεκλημένοι, διεθνή μέσα ενημέρωσης καθώς και προσκυνητές βρέθηκαν στα Ιεροσόλυμα για την εκδήλωση παράδοσης του Ιερού Κουβουκλίου του Παναγίου Τάφου, ένα γεγονός παγκόσμιας εμβέλειες που  έγινε από τη διεπιστημονική ομάδα του ΕΜΠ.

Οι εργασίες ξεκίνησαν τον Ιούνιο του 2016, ύστερα από πρόταση του Πατριάρχη Ιεροσολύμων Θεοφίλου προς το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και αφού εξασφαλίστηκε η συμφωνία και των άλλων δύο θρησκευτικών κοινοτήτων που χειρίζονται τον Πανάγιο Τάφο, του Τάγματος των Φραγκισκανών και του Πατριαρχείου των Αρμενίων στα Ιεροσόλυμα.

Οι Έλληνες επιστήμονες, υπό την διεύθυνση της καθηγήτριας Αντωνίας Μοροπούλου, εργάστηκαν επί εννέα μήνες. Οι Ελληνες επιστήμονες, μετακύλισαν την πλάκα του Παναγίου Τάφου στις 26 Οκτωβρίου. «Τα συναισθήματα που βιώνουμε είναι πάρα πολύ έντονα. Είμαστε συγκινημένοι», είχε δηλώσει η κ. Μοροπούλου προσθέτοντας με δέος: «Ο τάφος του Ιησού είναι ένας τάφος ζωντανός. Εκπέμπει το μήνυμα της Ανάστασης και της ελπίδας και είναι εκείνο που μας επηρέασε και μπορέσαμε να δουλέψουμε».

Κάτω από τη μαρμάρινη πλάκα του Κάλφα Κομνηνού, του φημισμένου αρχιτέκτονα που είχε κάνει την αποκατάσταση του τάφου το 1810 (μετά την πυρκαγιά του 1808), βρέθηκε μια πλάκα μάλλον σταυροφοριακή.

Αυτό τεκμαίρεται από τον χαρακτηριστικό σταυρό των Σταυροφόρων που φέρει πάνω της. Από κάτω ανακαλύφθηκε η κοίτη του βράχου που θεωρείται ότι τοποθετήθηκε το σώμα του Ιησού.

Το πλήρωμα του χρόνου, για την πλήρη αποκατάσταση του Ιερού Κουβουκλίου του Παναγίου Τάφου, είχε φτάσει μετά από 210 ολόκληρα χρόνια…

Η αποκατάσταση του μνημείου από το ΕΜΠ, περιλαμβάνει δύο πολύ σημαντικές προσθήκες, την τοποθέτηση σταυρού στην κορυφή του κουβουκλίου και τη διάνοιξη ενός παραθύρου στον θάλαμο του τάφου, ώστε να φανεί μέρος του βράχου από την εποχή του Ιησού.

Για την αναστήλωση αυτού του μοναδικού για τη χριστιανοσύνη αλλά και για την παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά μνημείου, απαιτήθηκαν περίπου εννέα μήνες εντατικών και λεπτών εργασιών. Η συνολική δαπάνη του έργου αγγίζει τα 4 εκατ. ευρώ και καλύφθηκε από ένα κοινό ταμείο στο οποίο συνεισέφεραν όλες οι θρησκευτικές Κοινότητες που εμπλέκονται στον Πανάγιο Τάφο, καθώς και άλλοι χορηγοί.

Η ιστορία του Πανάγιου Τάφου
Όπως αναφέρει αναλυτικά σχετικό δελτίο τύπου του υπουργείου Πολιτισμού, το Ιερό Κουβούκλιο που περιβάλλει τον τάφο του Ιησού βρίσκεται στο κέντρο του κυκλικού Ναού της Αναστάσεως (Ροτόντα) ο οποίος θεμελιώθηκε μαζί με μια βασιλική, το 336 μ.Χ. από την Αγία Ελένη στον χώρο όπου μαρτύρησε ο Ιησούς. Και πρόκειται για ένα εξαιρετικά σημαντικό μνημείο για τη χριστιανοσύνη -και όχι μόνο. Ο τάφος του Ιησού αρχικά είχε τη μορφή των ιουδαϊκών μνημείων που ήσαν λαξευμένα σε βράχο. Ο βράχος αυτός ισοπεδώθηκε, και το οικοδόμημα που τον περιέκλειε κατέρρευσε όταν έγινε η μεγάλη καταστροφή του Ναού της Αναστάσεως από τον Αλ Χακίμ το 1009-1012 μ.Χ. Με την αποκατάσταση του Ναού επί Κωνσταντίνου του Μονομάχου (1042-1048), ένα καινούργιο οικοδόμημα κτίστηκε γύρω από τον Πανάγιο Τάφο, ο οποίος χαρακτηρίζεται ως το ιερότερο προσκύνημα του χριστιανικού κόσμου.
Η σημερινή εξωτερική μορφή του συγκροτήματος του Ναού της Αναστάσεως είναι κατασκεύασμα των Σταυροφόρων (12ος αιώνας), εσωτερικά όμως διατηρεί αρκετά στοιχεία από τη παλαιοχριστιανική και μεταβυζαντινή περίοδο. Όπως είναι σήμερα, η μορφή του Ιερού Κουβουκλίου χρονολογείται από το 1810 , οπότε, μετά από μια πυρκαγιά, ανακαινίστηκε και ο Ναός της Αναστάσεως από τον αρχιτέκτονα Κομνηνό Κάλφα τον Μυτιληναίο. Περιλαμβάνει δύο τμήματα, τον Προθάλαμο (που λέγεται και Άγιος Λίθος ή Παρεκκλήσιο του Αγγέλου) και τον κυρίως νεκρικό θάλαμο που είναι ο θάλαμος του Πανάγιου Τάφου, λαξευμένος σε βράχο, όπου εισέρχεται κανείς από μια χαμηλή είσοδο. Στο Ιερό Κουβούκλιο πραγματοποιείται καθημερινά από τους Ορθόδοξους, Θεία Λειτουργία κατά την οποία ο Πανάγιος Τάφος χρησιμοποιείται ως αγία Πρόθεσις και ο άγιος Λίθος ως αγία Τράπεζα. Γι’ αυτό και οι σωστικές εργασίες της διεπιστημονικής ομάδας του ΕΜΠ γίνονταν μετά τη δύση του ηλίου.