Οι προκλήσεις ήταν πολλές. Καθώς και οι ευκαιρίες για την Καστοριά να βρει τον προσανατολισμό της στον νέο αναπτυξιακό χάρτη, που διαμόρφωσε η ένταξη της χώρας στη Νομισματική Ένωση στις αρχές του αιώνα.
Όμως από μια ειρωνεία της τύχης, η Καστοριά σπατάλησε χρόνο και πολιτικό κεφάλαιο σε αναζήτηση κατεύθυνσης με κριτήρια του παρελθόντος και σημείο αναφοράς την γούνα η οποία έδειχνε σημάδια κάμψης από το τέλος της προηγούμενης χιλιετίας.
Για τους πολιτικούς όλων των βαθμίδων η γούνα είχε αναχθεί σε «δόγμα», που δεν επιδέχεται κριτικές και αμφισβητήσεις ακόμα κι όταν υπήρχαν εμφανή σημάδια στον ορίζοντα για την σταδιακή απόσυρση του προϊόντος από τις διεθνείς αγορές.
Αλλά ακόμα και σήμερα που ο αναπτυξιακός χάρτης της χώρας έχει ανατραπεί από τις διεθνείς εξελίξεις, μια μεγάλη μερίδα του πολιτικού κόσμου της περιοχής εξακολουθεί να κινείται με τα στερεότυπα του παρελθόντος, προσδοκώντας «ανάσταση» των χαμένων ευκαιριών και αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων που έχουμε ξεχάσει…
Το ερώτημα που προκύπτει είναι: μήπως αφυπνισθήκαμε αρκετά αργά από το λήθαργο της πολιτικής «ακινησίας» τόσων χρόνων και προσπαθούμε να κερδίσουμε το χαμένο έδαφος από αυτούς που μας έχουν ξεπεράσει;
Και είναι πολλοί αυτοί – ακόμα και στην γειτονιά μας – που από «έσχατοι έσονται πρώτοι»! Διότι όταν αυτοί είχαν υψωμένες τις κεραίες, εμείς απλά πετούσαμε… χαρταετό!
Όταν το 1960 ήρθε η Unesko στην Καστοριά και ζήτησε να ενταχθεί η πόλη στο δίκτυο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, εμείς «είχαμε τη γούνα» και δεν πέρασε ποτέ από το μυαλό μας ότι κάποτε ο θρησκευτικός τουρισμός θα μπορούσε να εξασφαλίσει – μαζί με άλλες παράλληλες δραστηριότητες – ένα σημαντικό εισόδημα στους κατοίκους.
Τώρα είναι πια αργά για δάκρυα… Γιατί η Unesko πήγε στην γειτονική Αχρίδα η οποία κάθε χρόνο υποδέχεται περί τις 600 χιλ. επισκεπτών της βυζαντινής κληρονομιάς στο διεθνές αεροδρόμιό της. Ενώ η κατ’ ευφημισμό «Βυζαντινή Αρχόντισσα» Καστοριά, παλεύει εδώ και δύο δεκαετίες να αποκτήσει πύργο ελέγχου στο δικό της!
Η αλήθεια είναι ότι η Καστοριά έχασε το «τρένο» της τουριστικής ανάπτυξης, όταν η περίοδος της… αντιπαροχής επέβαλε μια άναρχη και αυθαίρετη ανοικοδόμηση στον παραδοσιακό ιστό της πόλης, που «έθαψε» στην σκιά της τα διάσπαρτα αριστουργήματα της βυζαντινής και μεταβυζαντινής περιόδου.
Και για να αναδειχθούν αυτά, θα πρέπει να γκρεμιστούν τα υπόλοιπα. Προτού τα γκρεμίσει ο χρόνος…
Ζητείται τολμητίας πολιτικός που θα το επιχειρήσει…
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΑΤΡΙΔΗΣ
