Η προέλευση του κορονοϊού SARS-CoV-2, που ευθύνεται για την πανδημία Covid-19, παραμένει ένα από τα πιο συζητημένα θέματα από την εμφάνιση των πρώτων κρουσμάτων στην Ουχάν της Κίνας, στα τέλη του 2019. Ο διάλογος χωρίζεται κυρίως σε δύο θεωρίες: η μία υποστηρίζει ότι ο ιός πέρασε φυσικά από τα ζώα στον άνθρωπο, ενώ η άλλη προτείνει ότι διέρρευσε από κάποιο εργαστήριο.
Αν και οι περισσότερες επιστημονικές κοινότητες επικεντρώθηκαν στην “ζωονόσο” ως πιθανή πηγή μετάδοσης, οι υποψίες περί εργαστηριακής παρέμβασης δεν έχουν σβήσει. Μία πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Cell προσπαθεί να ρίξει φως σε αυτή την αβεβαιότητα.
Η έρευνα και τα ευρήματα
Η μελέτη, με επικεφαλής τον ιολόγο Joel Wertheim, εξέτασε επτά μεγάλες επιδημίες των τελευταίων δεκαετιών, όπως η Ebola, η γρίπη και η ευλογιά των πιθήκων. Οι ερευνητές αναζήτησαν ενδείξεις για τυχόν “ύποπτες” γενετικές αλλαγές που θα μπορούσαν να υποδείξουν τεχνητές παρεμβάσεις.
Στα κύρια συμπεράσματα της μελέτης περιλαμβάνονται:
– Φυσική εξέλιξη: Δεν βρέθηκε καμία ένδειξη ότι ο ιός έχει υποστεί τεχνητές αλλαγές. Αντιθέτως, ο SARS-CoV-2 φάνηκε να έχει εξελιχθεί φυσικά στα ζώα και να έχει μεταδοθεί στον άνθρωπο χωρίς εξωτερική παρέμβαση.
– Τυχαία αποτελεσματικότητα: Ο ιός αποδείχθηκε εξαιρετικά αποτελεσματικός στη μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο, γεγονός που συνέβαλε στην ταχύτατη παγκόσμια εξάπλωσή του.
Η μόνη περίπτωση στην ιστορία που φαίνεται να σχετίζεται με εργαστηριακό ατύχημα είναι η “Ρωσική Γρίπη” του 1977. Όλες οι άλλες πανδημίες φαίνεται ότι έχουν προέλθει από φυσικές διεργασίες, με τη φύση να είναι ο κύριος υπεύθυνος.
Η σημασία της κατανόησης της προέλευσης
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι η κατανόηση του φυσικού μηχανισμού πίσω από τις πανδημίες είναι κρίσιμη προκειμένου να προληφθούν μελλοντικές υγειονομικές κρίσεις. Όπως αναφέρεται και από το δημοσίευμα των New York Times, η γνώση αυτή μπορεί να μας εξοπλίσει καλύτερα για να αντιμετωπίσουμε παρόμοιες καταστάσεις στο μέλλον.
Η νέα μελέτη ενισχύει την άποψη ότι οι ιοί που προκαλούν πανδημίες προέρχονται κυρίως από φυσικές πηγές και όχι από εργαστηριακές διαρροές. Αυτό αποτελεί σημαντική πληροφορία για την κατανόηση της επιδημιολογίας και της πρόληψης των ασθενειών. Η επιστημονική κοινότητα καλείται να εμβαθύνει στις φυσικές διεργασίες που οδηγούν σε επιδημίες, ελπίζοντας να αναπτύξει στρατηγικές πρόληψης και ελέγχου για το μέλλον.
