Μεταξύ των πιο ισχυρών παραγόντων που ενοχοποιούνται για την εμφάνισή του είναι η διατροφή, την οποία μπορούμε να ελέγξουμε.
Μια πρόσφατη συστηματική ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε στο BMC Gastroenterology διαπίστωσε ότι τα άτομα που κατανάλωναν περισσότερα σταυρανθή λαχανικά, όπως μπρόκολο, λάχανο, κουνουπίδι ή λαχανάκια Βρυξελλών, είχαν 20% χαμηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν καρκίνο του παχέος εντέρου σε σύγκριση με εκείνα που κατανάλωναν λιγότερο.
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από περισσότερες από 17 μελέτες, στις οποίες συμμετείχαν συνολικά 639.539 άτομα, με 97.595 κρούσματα καρκίνου του παχέος εντέρου και διαπίστωσαν ότι η συμπερίληψη 20-40 γραμμαρίων σταυρανθών λαχανικών σε κάθε γεύμα έχει την καλύτερη προστατευτική δράση ανά γραμμάριο.
Εκτός από πλούσια πηγή ωφέλιμων φυτοχημικών ουσιών, όπως φλαβονοειδή, φυτικές ίνες, βιταμίνη C και καροτενοειδή, τα σταυρανθή λαχανικά είναι επίσης γεμάτα με γλυκοσινολικά άλατα. Όταν διασπώνται, αυτές οι ενώσεις παράγουν βιοδραστικά ισοθειοκυανικά άλατα και ιδιαίτερα σουλφοραφάνη (SFN), ένα μόριο υπεύθυνο όχι μόνο για την έντονη, ξεχωριστή οσμή των λαχανικών αλλά και για τις χημειοπροστατευτικές τους επιδράσεις.
Τα ισοθειοκυανικά επιδεικνύουν τον προστατευτικό τους ρόλο κατά του καρκίνου μέσω πολλαπλών μηχανισμών. Ενδεικτικά μπορούν να μπλοκάρουν ένζυμα που ενεργοποιούν καρκινογόνες ουσίες, να ενεργοποιήσουν την απόπτωση (προγραμματισμένο κυτταρικό θάνατο) σε κακοήθη κύτταρα, να αναστείλουν τον σχηματισμό νέων αιμοφόρων αγγείων σε θέσεις όγκων και να σταματήσουν τον κυτταρικό κύκλο, αποτρέποντας έτσι την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων.
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από επτά ομάδες και 10 μελέτες περίπτωσης-ελέγχου για να διερευνήσουν τη σχέση δόσης-απόκρισης και να προσδιορίσουν εάν η υψηλότερη πρόσληψη λαχανικών αντιστοιχούσε σε μεγαλύτερη μείωση του κινδύνου και, εάν ναι, σε ποιες συγκεκριμένες ποσότητες αυτό το φαινόμενο ήταν σημαντικό.
Διαπίστωσαν ότι το ιδανικό σημείο όπου αρχίζει να εμφανίζεται η προστατευτική επίδραση της κατανάλωσης λαχανικών είναι περίπου στα 20 γραμμάρια την ημέρα. Η μεγαλύτερη μείωση του κινδύνου ανά γραμμάριο παρατηρήθηκε μεταξύ 20 και 40 γραμμαρίων, αλλά δεν παρατηρήθηκε σημαντική βελτίωση πέραν των 40 γραμμαρίων την ημέρα. Η προστατευτική επίδραση σταθεροποιήθηκε μεταξύ 40 και 60 γραμμαρίων, χωρίς πρόσθετα οφέλη πάνω από αυτό το εύρος.
Η μελέτη αποκάλυψε επίσης ότι και ο τόπος μπορεί να παίζει ρόλο στα αποτελέσματα. Η ομάδα διαπίστωσε ότι το προστατευτικό αποτέλεσμα της κατανάλωσης λαχανικών ήταν ιδιαίτερα αισθητό σε μελέτες από τη Βόρεια Αμερική και την Ασία, αλλά λιγότερο σαφές στην Ευρώπη ή την Αυστραλία.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι ενώ αυτή η μελέτη υποδηλώνει μια πολλά υποσχόμενη αλληλεπίδραση μεταξύ της υψηλότερης πρόσληψης σταυρανθών λαχανικών και της συχνότητας εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου, τα ευρήματα θα πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή. Μεθοδολογικοί περιορισμοί, όπως οι διαφορές στον σχεδιασμό της μελέτης και οι παραλλαγές στην αξιολόγηση της διατροφής, επιβάλλουν μια επιφυλακτικότητα στα αποτελέσματα.
